۳۱ فروردین ۱۳۹۷

  • تلگرام
  • اینستاگرام

مرج

مرج

قلعه ی مرج یکی از آثار برجسته ی تاریخی شهرستان شهربابک می باشد که قدمت آن (طبق بررسی های دکتر دیتریش هوف آلمانی) به زمان انسانهای نخستین بر می گردد.

این قلعه در ادوار مختلف مرکز حکومت منطقه به حساب می آمده است، و در قرون گذشته مرکز خوانین بوده و به همین علت روستاهای اطراف آن را پاقلعه نامیده اند.

لذا تمام روستاهای اطراف قلعه در محدوده ی منطقه ی پاقلعه قرار دارند و روستایی به نام پاقلعه وجود خارجی ندارد و لازم به ذکر است که روستایی که در حال حاضر (به غلط ) بدین نام خوانده می شود در واقع همان روستای «افکوس» است و اما دلیل این که این قلعه به نام قلعه ی «مرج» نامگذاری شده فقط بُعد مسافت است زیرا روستای مرج با حدود ۳۰۰ متر فاصله از قلعه نزدیک ترین روستا به قلعه می باشد.

 

منطقه ی پاقلعه شامل روستاهای: کهنوج، کوشه (کیشه)، باب حیه، افکوس، مرج، پیش اوستا، سرخان و ریسه می شود. قلعه ی طبیعی مرج در۳۰۰ متری روستای مرج، در ۵۳ کیلومتری شمال شرقی شهربابک واقع شده است و یکی از آثار باستانی منحصر به فرد شهرستان شهربابک محسوب می شود.

این قلعه که کوهی منفرد و نسبتاً مرتفع است سطحی کاملاٌ صاف با حدود ۴ کیلومتر مربع وسعت و حدود ۵۰۰ متر ارتفاع دارد و از دو قسمت تشکیل شده، قسمت کوچکتر آن از پایین، برج قلعه به نظر می رسد قسمت بزرگتر قلعه را دیوارهایی صخره ای و طبیعی با حدود ۳۰ تا۴۰ متر ارتفاع در بر گرفته اند که ورود به سطح قلعه را غیر ممکن می سازد.

تنها راه ورودی قلعه دو قسمت آن را از هم جدا می کند. بین دو قسمت قلعه چاهی به عمق۱۰ متر و قطر۲ متر وجود دارد به گفته ی اهالی و بومیان منطقه این چاه در زمان های قدیم یک تونل (راه مخفی) بوده که دهانه ی آن در خود روستای مرج قرار داشته و هنگام حمله ی دزدان و… بومیان قادر بودند از این طریق و با اسب و قاطر به سرعت خود را به بالای قلعه رسانده و در پناهگاهای ساخته شده در بالای قلعه پناه می گرفتند. اما بعد از تخریب دهانه ورودی این تونل از آن به عنوان سیاه چال و خزانه اموال و اشیا استفاده می شده است.

ناگفته نماند که به دلیل وجود شایعه های مبنی بر وجود همین اموال و اشیای باستانی و گنج های اسرار آمیز اکتشافات غیر قانونی توسط افراد متخلف صورت گرفته که زیان های جبران ناپذیری به این قلعه وارد کرده است.

 

هر دو قسمت قلعه دارای راه پله ای است که در کوه کنده شده، پله ها با ارتفاع۲۰ و پهنای۷۰ سانتیمتر تا سطح قلعه پیش می روند. در کنار راه پله ای که به سطح اصلی قلعه ختم می شود، سنگ نوشته ای به ابعاد۱۲۰ در۹۰ سانتیمتر وجود دارد. سنگ نوشته ای دیگر در این قسمت وجود دارد که بر روی آن حک شده است:

«محمد … سبعین و تسمعانه – ۹۷۰ ه.ق»

حوضی کوچک به اندازه های ۷۰ در ۵۰ در ۳۰ سانتیمتر در پایین راه پله متصل به سطح اصلی قلعه وجود دارد. روی سطح قلعه۲۰ فضای غار مانند (که پناهگاه مناسبی در مقابل آفتاب و باران است) در داخل زمین ایجاد شده که ابعاد هر یک از آنها ۲ در ۵/۲ متر است . بعضی از آنها دارای اجاق هستند. این اتاقها محل اقامت ساکنان قلعه بوده است که هم اکنون با خاک و سنگ پر شده اند.

علاوه بر اتاقهای غار مانند، حوضی در سنگ با ابعاد منظم کنده شده که اندازه آن ۳۰/۴ در ۳۰/۲ متر می باشد و به وسیله ی ۳پله به پهنای۹۰و ارتفاع۴۰ سانتی متر به سطح قلعه راه پیدا می کند. به نظر می رسد که این محل آب انبار بوده است در قسمت شرق قلعه تکه آجرهای زیادی به چشم می خورد این تکه آجرها به ابعاد ۲۰ در ۲۰ سانتی متر و قطر ۴ سانتی متر بوده اند که هنوز هم می توان نمونه های سالم آنها را آنجا مشاهده نمود. زینت دهنده سطح قلعه تنها درخت بنه ای است که در وسط قلعه قرار گرفته است.

در کنار قسمت کوچکتر که برج آن به نظر می رسد دو حوض در سنگ کنده شده، حوض بزرگتر آن تقریباً بیضی شکل و قطر بزرگ آن ۵/۶متر و قطر کوچک آن ۲متر است و ۲متر هم ارتفاع دارد. این حوض دارای ۴راه آب است که این مجراها به دقت در سنگ کنده شده اند. حوض کوچکتر دارای ۱۰/۴ متر طول و ۲۵/۱ متر عرض و ۱۰/۱ متر ارتفاع است و یک مجرای آب هم در آن دیده می شود.

آبی که بر سطح قلعه می بارید بوسیله این مجراها وارد حوض می شده و آب سالانه ساکنان و ستوران آنها را تأمین می کرده است. در بالای حوض کوچک سنگ نوشته ای به ابعاد ۸۰ در ۱۱۰ سانتی متر وجود دارد. در پای این قلعه دو طبقه اتاقهای صخره ای وجود دارد که تحقیقات روی آنها صورت نگرفته است.

همچنین در قسمت انتهایی قلعه یک سکوی منبرمانند به همراه کنده کاری هایی در نزدیکی آن مشاهده می شود که به گفته ی بومیان یک عبادتگاه و محل تجمع مردم بوده است.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *